W Dzienniku Ustaw ukazała się długa oczekiwana ustawa z dnia 29 maja 2026 r. (poz. 985) o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego.

Dla wszystkich osób posiadających kredyt frankowy mamy bardzo dobrą wiadomość: nowe przepisy wprowadzają szereg ułatwień, odciążają konsumentów i gwarantują bezpieczne, automatyczne zawieszenie spłaty rat na czas trwania procesu sądowego.

Poniżej przedstawiamy szczegółowe omówienie najważniejszych zmian oraz wyjaśniamy, co oznacza to dla Państwa portfela i komfortu procesowego.

1. Wstrzymanie spłaty rat z mocy samego prawa (bez wniosków i opłat)

Do tej pory kredytobiorca, który chciał przestać płacić raty na czas trwania procesu, musiał składać do sądu osobny wniosek o udzielenie zabezpieczenia powództwa. Wiązało się to z oczekiwaniem na decyzję sędziego, a czasami także z postępowaniem zażaleniowym.

Nowa ustawa rewolucjonizuje tę kwestię: od teraz obowiązek spłaty rat ulega wstrzymaniu z mocy samego prawa (automatycznie).

Od kiedy kredytobiorca może zaprzestać spłaty rat?

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, spłatę rat można bezpiecznie wstrzymać z chwilą doręczenia pozwanemu bankowi pozwu wniesionego przez konsumenta (lub doręczenia konsumentowi pozwu wzajemnego banku).

Warunki i zakres ochrony:

  • Brak niewykonania umowy: Zaprzestanie spłaty rat w tym trybie nie może być uznane przez bank za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy (art. 3 ust. 2).
  • Zakaz wypowiadania umów: Bank nie może z tego powodu rozwiązać ani wypowiedzieć umowy kredytowej (art. 3 ust. 3).
  • Spłata kapitału (art. 3 ust. 6): Ustawa zastrzega, że bank nie może odmówić przyjęcia świadczenia, jeśli suma dotychczas wpłaconych rat jest niższa niż kwota udostępnionego kapitału. Ponieważ większość Frankowiczów spłaciła już nominalną wartość udostępnionego kapitału, warunek ten jest dla większości z Państwa w pełni spełniony.

2. Pełna ochrona historii kredytowej (BIK i BIG)

Częstą obawą kredytobiorców przestających spłacać raty był wpis do Biura Informacji Kredytowej (BIK) lub rejestrów dłużników. Nowe przepisy usuwają to ryzyko:

  1. Zakaz zgłaszania do BIK: Bank ma bezwzględny zakaz przekazywania informacji o wstrzymaniu spłat do BIK, biur informacji gospodarczej (BIG) czy instytucji pożyczkowych (art. 3 ust. 3).
  2. Obowiązek wykreślenia wpisów: Jeśli bank zgłosił zaległości przed doręczeniem pozwu, ma obowiązek w ciągu 1 miesiąca powiadomić BIK o wstrzymaniu spłat, a BIK ma maksymalnie miesiąc na wykreślenie tych danych ze swojego zbioru (art. 3 ust. 4).

3. Co ze sprawami, które już toczą się w sądach?

Nowelizacja dba również o osoby, które złożyły pozew przed wejściem ustawy w życie:

  • Automatyczny skutek: Jeśli pozew został doręczony bankowi przed dniem wejścia ustawy w życie, prawo do niepłacenia rat i ochrona przed BIK wchodzą w życie automatycznie z dniem wejścia ustawy w życie (po 14 dniach od jej ogłoszenia) – art. 17 ust. 2.
  • Umorzenie dotychczasowych wniosków o zabezpieczenie: Wszelkie niezakończone postępowania w sprawie wniosków o zabezpieczenie rat lub zażalenia ulegają umorzeniu z mocy prawa (art. 17 ust. 3). Nie trzeba podejmować żadnych dodatkowych kroków ani wnosić opłat.

4. Przyspieszenie spraw w sądach – mniej stresu dla Frankowiczów

Ustawodawca wprowadził szereg rozwiązań proceduralnych, które mają skrócić czas trwania procesów i odciążyć kredytobiorców:

  • Rozpoznawanie spraw na posiedzeniach niejawnych: Sądy będą mogły wydać wyrok sprawniej, bez konieczności wyznaczania wielomiesięcznych terminów rozpraw (art. 4 ust. 1).
  • Zeznania na piśmie i przesłuchania zdalne: Sąd może przesłuchać stronę lub świadka na piśmie lub na rozprawie zdalnej, co oszczędza czas i eliminuje stres związany z osobistym stawiennictwem w sądzie (art. 6 i 7).
  • Składy jednoosobowe: Apelacje oraz zażalenia będą rozpatrywane w składzie jednego sędziego, co znacznie usprawni bieg spraw w II instancji (art. 11).
  • Korzystne rozliczenie kosztów przy potrąceniu: Jeśli bank podniesie zarzut potrącenia w trakcie procesu, poniesie koszty procesu w części, w jakiej powództwo zostało oddalone na skutek potrącenia – niezależnie od końcowego wyniku sprawy (art. 5 i art. 19).

Podsumowanie

Nowe przepisy stanowią bardzo korzystny krok w stronę konsumentów. Zdejmują z Państwa ciężar finansowy w postaci konieczności dalszego opłacania rat w trakcie wieloletniego procesu oraz eliminują skomplikowane wnioski o zabezpieczenie.

Co istotne, zmiana przepisów nie wymaga od Państwa trudnych działań – większość skutków następuje z mocy samego prawa.